Bài tuyên truyền về cách xử trí khi trẻ bị sốt cao, co giật
- Thứ năm - 04/12/2025 07:44
- In ra
- Đóng cửa sổ này
ảnh 4
CÁCH SƠ CỨU TRẺ KHI BỊ SỐT CAO, CO GIẬT
Sốt co giật ở trẻ nhỏ chủ yếu xuất hiện trong giai đoạn từ 2 tháng tuổi đến 5 tuổi. Đây là một cấp cứu thường gặp, rất có hại cho cơ thể và não bộ của trẻ, do co giật có thể gây thiếu oxy não, nhất là khi co giật kéo dài và tái phát nhiều lần. Trong khi co giật, trẻ có thể nôn mửa, nếu không được xử lý đúng cách trẻ có thể hít phải chất nôn gây viêm phổi hoặc chất nôn từ dạ dày trào ngược vào phổi gây tổn thương phổi, đàm nhớt tiết ra khi co giật có thể gây tắc nghẽn đường thở dẫn đến tử vong. Để giảm nhẹ triệu chứng, di chứng về sau cho trẻ, người lớn cần xử lý một cách thận trọng và đưa trẻ đi thăm khám càng sớm càng tốt.
1. TÌNH TRẠNG SỐT CAO :
Sốt cao co giật là hệ quả của tình trạng nhiệt độ cơ thể tăng cao bất thường gây kích thích lên não bộ, dẫn đến triệu chứng toàn thân hoặc tứ chi co giật. Trẻ nhỏ là đối tượng có nguy cơ cao bị sốt co giật. Mỗi cơn co giật thường diễn ra trong khoảng 1 đến 2 phút. Tuy vậy, cũng có trường hợp cơn sốt co giật kéo dài đến 15 phút.
Khi co giật, nhiệt độ cơ thể của trẻ có xu hướng tăng nhanh, thường thân nhiệt cao hơn 38 độ C. Toàn thân của trẻ lúc này sẽ lên cơn co giật. Khi đó, trẻ bắt đầu co cứng, cơn giật xuất hiện ở cả hai bên tay, hai bên chân. Ngoài ra, trẻ còn có thể bị sùi bọt mép, hai mắt trợn trắng dã do đồng tử bị lộn ngược.
Khi cơn co giật kết thúc, trẻ thường rơi vào trạng thái đờ đẫn, phản ứng chậm, buồn ngủ. Những triệu chứng này sẽ diễn ra trong vài tiếng. Diễn biến từ khi khởi phát đến khi kết thúc có thể kéo dài 24 tiếng.
2. TRIỆU CHỨNG CỦA TRẺ KHI BỊ SỐT CAO, CO GIẬT :
Các dấu hiệu co giật bao gồm:
- Trẻ mất dần ý thức, có thể ngưng thở.
- Miệng và tứ chi mất cảm giác.
- Khóc thét.
- Nôn ói, nước bọt sùi ra nhiều.
- Hai tay và hai chân co giật.
- Toàn thân cũng lên cơn co giật.
- Nhịp thở gấp, nhịp thở rối loạn.
- Trợt mắt tím môi.
- Tiểu tiện và đại tiện không tự chủ,...
- Mỗi cơn co giật có thể diễn ra trong vài giây hoặc vài phút. Trong phần lớn trường hợp, trẻ sẽ trở lại bình thường khi cơn co giật kết thúc. Tuy nhiên nếu cơn co giật kéo dài hơn 5 phút, người lớn cần theo dõi, đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời để được xử lý, tránh biến chứng nguy hiểm để lại di chứng không mong muốn về sau cho trẻ.
Nguyên nhân gây sốt co giật ở trẻ thường là tình trạng nhiễm trùng do sự tấn công của virus các bệnh gây sốt như nhiễm trùng hô hấp, nhiễm khuẩn tiêu hóa, hay bị viêm nhiễm 1 bộ phận, cơ quan nào đó trong cơ thể trẻ .
4. CÁCH XỬ LÝ :
Tuy rằng không phải lúc nào cũng gây nguy hiểm và để lại di chứng nhưng khi thấy trẻ lên cơn co giật kèm sốt cao, người lớn vẫn phải thận trọng xử lý theo nguyên tắc sau:
- Cho trẻ nằm xuống khu vực rộng rãi, để trẻ nằm theo tư thế một chân chuỗi, một chân co, nghiêng người sang một bên để phòng trường hợp nôn thì chất nôn sẽ không xâm nhập vào đường thở.
- Tìm cách mở rộng cổ áo của trẻ, kê đầu trẻ lên gối.
- Khi trẻ đang lên cơn co giật, không được gây áp lực lên cơ thể trẻ để kiểm soát cơn co giật.
- Nhanh chóng tìm cách hạ sốt, sau đó nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý.
5. CÁCH HẠ SỐT CHO TRẺ :
- Cho trẻ nằm theo tư thế thoải mái, không cản trở quá trình hô hấp.
- Giúp trẻ nới lỏng quần áo đang mặc.
- Hạ sốt bằng thuốc
- Thuốc hạ sốt không dự phòng được cơn co giật, không ngăn ngừa được cơn giật tái diễn.
- Thuốc hạ sốt làm giảm nhiệt độ cơ thể nhưng không làm giảm ngay được nhiệt độ đỉnh. Vì vậy, chúng ta lấy khăn nhúng nước ấm chườm nách, bẹn, cổ, và toàn bộ cơ thể trẻ.
5. NHỮNG LƯU Ý CẦN THIẾT:
- Lưu ý rằng toàn bộ hướng dẫn về cách hạ sốt cho trẻ bị sốt co giật tại nhà chỉ là cách cấp cứu tạm thời. Khi nhận thấy trẻ bị sốt cao kèm cơn co giật, cần liên hệ ngay với cấp cứu, thực hiện sơ cấp cứu ban đầu và đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời để được xử lý.
- Trong phần lớn trường hợp, sốt co giật không để lại di chứng nghiêm trọng về thể chất cũng như trí tuệ. Tuy nhiên nếu cơn co giật kéo dài hơn 5 phút, tình trạng sốt cao phức tạp, chúng ta cần xử lý nhanh chóng, kịp thời.
- Trường hợp trẻ đã mắc bệnh lý như viêm não, viêm màng não sẽ gây ra chứng bại não ở trẻ sau này.
- Tuy nhiên vẫn có một tỷ lệ nhỏ trẻ bị sốt cao, co giật sẽ gây bệnh động kinh .
Vì vậy để hạn chế rủi ro và những di chứng, hệ luỵ về sau cho trẻ người lớn vẫn phải cẩn thận theo dõi, thực hiện các biện pháp điều trị khẩn cấp để ngăn chặn cơn co giật tiếp diễn.
Vân Tụ, ngày 15 tháng 11 năm 2025.
Nhân viên y tế Hiệu trưởng
Nguyễn Thị Hạnh Nguyễn Thị Dần